De coalitie Chronisch Zieken stimuleert Sociaal-Medische Beweegnetwerken (SMBn) voor laagdrempelig beweegaanbod en betere toegang tot passende zorg voor alle Amsterdammers.
Bewegen is een essentieel onderdeel in het bouwen van een preventief zorg- en welzijnslandschap in Amsterdam. Daarom is de beweging naar de voorkant ook zo’n passende naam voor deze ambitie: een toekomstbestendige zorg die inzet op voorkomen in plaats van genezen. En dat begint aan de voorkant. Een toegankelijk en leuk beweegaanbod in de buurt voor iedereen is daar volgens Mirjam Barth, Floortje Sijpestein en Astrid Alberts een missende schakel in, maar daarvoor is een integrale samenwerking nodig tussen de zorg- welzijns- en sociale domeinen. Op 1 juni organiseerden zij met Fit in West een netwerkbijeenkomst over het onderwerp artrose om die samenwerking te versterken.
Zowel buurtbewoners als zorgverleners zijn vaak niet op de hoogte van hun opties voor bewegen in de buurt, terwijl gezond bewegen een van de speerpunten is binnen de gemeente Amsterdam.
Als aandachtsfunctionaris gezondheid werkt Floortje Sijpestein binnen de Sociale basis aan de gezondheid van de Amsterdammer. Onderdeel hiervan is het opbouwen van de sociaal-medische beweegnetwerken in Amsterdam om de kennisdeling te vergroten. “Het programma loopt nu zo’n twee jaar en elk stadsdeel heeft een eigen trekker,” vertelt Floortje. In Amsterdam-West is dat Astrid Alberts, die al meer ervaring heeft met het opbouwen van een netwerk.
Sinds 2009 is ze al bezig met het motiveren van inactieve volwassenen en senioren om plezier te krijgen met bewegen in Amsterdam West. Daar verbindt ze met beweegnetwerk Fit in West de domeinen van zorg, welzijn en sport, als SMBn avant la lettre. “Het sociaal-medisch beweegnetwerk bouwt daar eigenlijk op voort,” legt Astrid uit. “In de basis doen we nog steeds hetzelfde, maar het netwerk valt nu onder een bredere stedelijke aanpak.”
“Het netwerk in West functioneert als kleinschalig expertiseteam,” vervolgt ze. Daarin zitten bijvoorbeeld afgevaardigden van de buurtsportcoaches, welzijnscoaches, huisartsenzorg, het sociaal domein, sport en Team Sportservice Amsterdam. “Al die mensen hebben hun eigen achterban en horen daardoor snel wat er speelt,” voegt Floortje daaraan toe. Zo leidde dat tot de keuze van artrose als thema voor de jaarlijkse netwerkbijeenkomst.
“Door eerder in te zetten op bewegen en zelfmanagement kunnen mensen vaak langer zelfstandig functioneren en beter omgaan met hun klachten,” vindt Mirjam Barth. Dat geldt ook met artrose.
Via Amsterdam Vitaal & Gezond is ze betrokken bij de werkgroep Artrose, naast onder andere Marieke Poel vanuit het OLVG, Jesse de Feijter namens de Amsterdamse Huisartsenalliantie en Vincent Lodeweges, voorzitter van het Fysiotherapie Collectief Amsterdam. Volgens de werkgroep komen mensen met artroseklachten steeds vaker bij het ziekenhuis of de huisarts terecht voordat er nog medische behandeling mogelijk is. “Pas wanneer de artrose heel ernstig wordt, kan een nieuwe knie of heup een oplossing zijn,” legt Mirjam uit, “tot die tijd is bewegen eigenlijk het belangrijkste advies.” Ook bij artrose blijft bewegen dus essentieel voor vitaal ouder worden.
Om de formele zorg te ontlasten, heeft de werkgroep gekeken naar het verwijsproces voor artrose. Zo is er een stroomschema ontwikkeld dat professionals helpt om mensen sneller naar de juiste ondersteuning te begeleiden. Het kan lastig zijn om in beweging te komen met artrose. “Dat is een belangrijke uitdaging,” onderstreept Mirjam. Daarom adviseert het stroomschema dat een huisarts of fysiotherapeut, wanneer dat nodig is, ook contact legt met een beweegcoach. “Die kan samen met iemand kijken welk beweegaanbod past bij diens wensen, mogelijkheden en behoeften,” licht ze toe. Zo wordt de stap van behandeling naar duurzaam bewegen kleiner. Mirjam hoopt dat het stroomdiagram breed gaat worden ingezet bij huisartsen, zowel binnen als buiten de sociaal-medische beweegnetwerken.
Volgens Mirjam was de netwerkbijeenkomst een groot succes en vooral de creatieve quiz over artrose sloeg hoge ogen. Er kwamen tijdens de bijeenkomst een aantal belangrijke peilers naar voren volgens Floortje: vertrouwen en verbinding. “Als je iemand eenmaal hebt ontmoet, wordt het veel makkelijker om naar elkaar door te verwijzen.”
“De deelnemers wilden graag betere kennisdeling tussen zorgaanbieders en beweegaanbieders op gebieden zoals chronische aandoeningen, zodat er met een gerust hart kan worden doorverwezen naar een beweegaanbieder die begrijpt wat artrose inhoudt en weet wat wel en niet verstandig is,” aldus Astrid.
Daarnaast kwam opnieuw naar voren hoe belangrijk het is dat men kan doorverwijzen naar laagdrempelig, passend beweegaanbod. “Dat gaat stedelijk worden opgepakt met Sportmatch,” voegt Floortje toe. Een digitaal platform waarmee professionals vanaf september eenvoudiger kunnen doorverwijzen naar beweegactiviteiten. Daar kunnen inwoners zoeken op allerlei voorkeuren. “Wanneer inwoners sneller op de juiste plek terechtkomen, kunnen zij vaak zelf meer doen en blijft specialistische zorg beschikbaar voor mensen die die echt nodig hebben,” concludeert ze.
